ਕੌ਼ਮੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵੱਲ

ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਈਮੇਲਾਂ ਫੋਲਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਡਾ: ਗੁਰਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਭੇਜਿਆ ਹੋਇਆ ਕਿਤਾਬਚਾ ਲੱਭ ਗਿਆ। ਮੈਂ 1987 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1989 ਤਕ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਜਨ-ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ-ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ, ਦੋਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਡਾ: ਗੁਰਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਕੋਈ ਸਿਧਾਂਤ, ਨੇਮ, ਢਾਂਚਾ ਆਦਿ ਕਿਸੇ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਓ ਤਾਂ ਜੋ ਅੱਗੇ ਵਿਖਿਆਨ ਚੱਲ ਸਕੇ ਜਾਂ ਮਾਰਗ-ਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਸਕੇ। ਇਹ ਕਿਤਾਬਚਾ ਉਸੇ ਮੰਗ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੀ। ਪਰ ਜਾਪਦਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜਦ 1993 ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਤਾਬਚਾ ਛਪਿਆ ਸੀ ਉਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਖਿਆਨ ਅੱਗੇ ਚੱਲਿਆ ਹੋਵੇ।

ਡਾ: ਗੁਰਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇਹ ਲਿਖਤ, ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਛੇਕੜਲਾ ਸੰਵਾਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੰਵਾਦ ਤਾਂ ਬਦਲਦੇ ਚੁਗਿਰਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਨਵਿਆਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੇ ਇਹ ਕਿਤਾਬਚਾ ਹੁਣ ਲਗ-ਪਗ 27 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਕਿਤਾਬਚੇ ਵਿੱਚ ਸਿਧਾਂਤਕ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜਨੀਤਕ ਨੇਮਾਂ, ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਕਿਤਾਬਚੇ ਦਾ ਮੁੱਖ-ਬੰਦ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਪੀ ਡੀ ਐਫ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮੈਂ ਹੇਠਾਂ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ-ਬੰਦ ਬੰਨ੍ਹਦਿਆਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਦੋ ਸਫ਼ੇ ਜੋੜ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਡਾ: ਗੁਰਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਬਿਊਰਾ ਅਤੇ ਯੂਟਿਊਬ ਵੀਡਿਓ ਦੀਆਂ ਕੜੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।